Piątek, 15 grudzień 2017 
Imieniny:

Patron szkoły

JÓZEF ANTONI FRANCISZEK KSAWERY ELSNER

urodził się 1 czerwca 1769 roku w Grodkowie w rodzinie stolarzy zajmujących się m.in. naprawą instrumentów muzycznych. Ojciec Józefa grał na harfie i śpiewał, on to zapewne obudził zamiłowanie do muzyki u swego syna.
Pierwsze nauki pobierał Józef w miejskiej szkole w Grodkowie, która mieściła się w zabudowaniach poklasztornych obok kościoła. Młodziutki Elsner odznaczał się nie tylko pięknym sopranem, lecz wcześnie już okazał talent kompozytorski. Grał też na skrzypcach. Ponieważ jednak zdradzał zdolności ogólne, ojciec posłał go do seminarium dominikańskiego we Wrocławiu, gdyż przeznaczył go do stanu duchownego.

We Wrocławiu Józef Elsner spędził lata młodzieńcze. Uczył się w szkole przy klasztorze i kościele św. Wojciecha, potem w gimnazjum św. Macieja o.o. jezuitów. Po śmierci ojca, mimo że pragnął zostać muzykiem, przez szacunek dla jego pamięci zapisał się na studia teologiczne Uniwersytetu Wrocławskiego. Ciągle jednak zajmował się muzyką: uczył się gry na fortepianie, komponował. W końcu porzucił teologię i przeniósł się na medycynę, gdyż rodzinne miasto zapewniło mu stypendium także na tego rodzaju studia. Ale i ten wybór wkrótce okazał się błędem, ponieważ szybko podjął decyzję o porzuceniu Wrocławia i wyjechaniu do Wiednia, gdzie miał nadzieję ukończyć nie tylko studia lekarskie, ale także i w muzyce osiągnąć wymarzone wyżyny.

W Wiedniu Elsner spędził dwa lata. Medycyny nie ukończył, ale podjął najważniejszą decyzję w swoim życiu - postanowił zająć się wyłącznie muzyką. Cały swój czas poświęcał przede wszystkim słuchaniu muzyki i studiowaniu najlepszych wówczas i najsłynniejszych kompozytorów.
Jesienią 1791 roku Elsner objął posadę skrzypka w orkiestrze teatralnej w Bernie Morawskim. Szybko dał się poznać jako zdolny muzyk. Zdobył też nową umiejętność - dyrygowanie. Jednak, kiedy tylko nadarzyła się możliwość opuszczenia Berna, Elsner natychmiast wyjechał, tym razem do Lwowa, by objąć stanowisko kapelmistrza w orkiestrze teatralnej.

We Lwowie Elsner przebywał siedem lat. Podobał się publiczności, dlatego ciągle pracował nad kolejnymi operami i przedstawieniami. Tutaj też zajmował się udzielaniem prywatnych lekcji muzyki, zorganizował Akademię Muzyczną, której zadaniem było zrzeszanie muzyków i miłośników muzyki oraz działalność koncertowa. We Lwowie Elsner poznał Wojciecha Bogusławskiego. Łączyła ich szczera przyjaźń i długa współpraca. Od Bogusławskiego Elsner nauczył się rozumieć i mówić po polsku. Teraz już bez trudu mógł komponować do polskich tekstów. To Bogusławski przypisywał sobie pozyskanie Elsnera dla polskiej kultury i to on właśnie sprowadził go do Warszawy w 1799 roku.
W Warszawie Elsner został dyrektorem muzyki Teatru Narodowego. Jego praca nie była łatwa. Do niego należała nauka solistów, chórów i orkiestry wystawianej opery. On wybierał i prowadził utwory grane w czasie przerw między aktami, decydował, kto ma śpiewać role. Oprócz tego komponował.

Główną domeną jego twórczości po przybyciu do Warszawy była opera. W sumie Elsner napisał 33 utwory sceniczne. Najważniejsze z nich to: "Król Łokietek", "Leszek Biały", "Jagiełło w Tenczynie", "Ofiara Abrahama". Pokaźnie przedstawia się także twórczość symfoniczna Elsnera. Napisał 8 symfonii, komponował też pieśni solowe i chóralne do tekstów Niemcewicza, Kniaźnina, Karpińskiego i innych. Na szczególne podkreślenie zasługuje pieśń "Święta miłości kochanej ojczyzny" do słów Ignacego Krasickiego. Napisał ponad 50 kantat okolicznościowych, kilka mszy do tekstów łacińskich i polskich. Koroną twórczości religijnej Elsnera jest oratorium pt. "Męka Pana naszego Jezusa Chrystusa". Tekst zaczerpnął Elsner z pieśni kościelnych, psalmów, odpowiednich fragmentów ewangelii św. Mateusza i św. Marka. Kościołowi św. Michała w Grodkowie poświęcił Mszę Łacińską g-moll op. 72. Aby podkreślić w niej polski charakter, oparł ją na znanej melodii "Kiedy ranne wstają zorze".

Osobnym rozdziałem w twórczości Elsnera jest jego praca pedagogiczna. W 1821 roku otworzył pierwsze w dziejach Polski Konserwatorium Muzyczne w Warszawie. Sam objął w nim klasę kompozycji i został jego rektorem. W 1826 roku jego uczniem został Fryderyk Chopin. Nauczyciela i ucznia łączyła wielka przyjaźń i głębokie przywiązanie. W zapiskach Elsnera o jego uczniach czytamy o Chopinie taką wypowiedź: "Swą genialną grą na fortepianie, również przez utwory swoje rozpoczął nową epokę dla tego instrumentu, prawdziwie wdzięczny i przywiązany uczeń, do dziś dnia nie zapomina o mnie, pocieszając listownie z synowską czułością starego przyjaciela i donosząc o każdym kroku swoim, co mi niewymownie jest przyjemnym".

Zasługi Elsnera , jako nauczyciela oceniali należycie współcześni i wyrażali mu wdzięczność za to, że "usposobił Chopina do wielkich dzieł wyższego stylu. Jego jest dziełem, że Polacy mogą się chlubić Chopinem przed Europą"
Józef Elsner zmarł 18 kwietnia 1854 roku w swoim majątku Elsnerowo pod Warszawą. Pochowano go na cmentarzu Powązkowskim.

Jesteśmy dumni z tego, że Józef Elsner - ten wielki kompozytor, nauczyciel i odkrywca geniuszu Chopina, choć większość swojego życia spędził poza naszym miastem - jest grodkowianinem, bo w Grodkowie się urodził.

Ceremonia nadania imienia Józefa Elsnera i wręczenie sztandaru odbyła się w grodkowskim GP Nr 2 w przeddzień zakończenia roku szkolnego, 21 czerwca 2001 r.
Tego dnia cała społeczność szkolna zebrała się na placu apelowym by stąd przejść na ulicę Kasztanową, ponieważ tam miała się odbyć niecodzienna uroczystość. Honorowych gości witała młodzież zgromadzona przed Domem Kultury. Uczniowie w czapkach gimnazjalisty przypinali przybywającym okolicznościowe plakietki i wręczali specjalny numer gazety szkolnej "Zadyma". Kiedy wszyscy zaproszeni goście byli już na sali, do Domu Kultury weszli uczniowie z wychowawcami i ustawili się na uprzednio wyznaczonych miejscach.
W podniosły nastrój wprowadził zebranych Opolski Kwartet Smyczkowy z Filharmonii Opolskiej im. Józefa Elsnera, rozpoczynając ceremonię wykonaniem III kwartetu smyczkowego naszego kompozytora. Tworząc oprawę muzyczną naszego święta, artyści z Filharmonii Opolskiej nadali mu dostojności i szczególnego klimatu.
Przeprowadzenie całości powierzono uczniom Barbarze Madej i Jakubowi Proszkowcowi. Wcześniej też wybrano poczet sztandarowy. Chorążym pierwszego w historii szkoły pocztu został Bartosz Gardas, asystę stanowiły uczennice Monika Pezdek i Katarzyna Lewicka.

Uroczystość uświetnili swą obecnością: wojewoda opolski Adam Pędzioł, opolski wicekurator Jerzy Roszkowiak, starosta powiatu brzeskiego Kazimierz Bączek, dyrektor WODiP Lesław Tomczak, burmistrz Grodkowa Zbysław Bil i wiceburmistrz Józef Kośla, przewodniczący Rady Miejskiej Karol Grzybowski, przewodnicząca Komisji Oświaty RM Ludwika Eliasz, przedstawiciele ZNP Maria Juda i Lucjan Uziębło, dyrektorzy szkół przedszkoli i placówek kulturalno-oświatowych z gminy Grodków, przedstawiciele firm i zakładów, które pomagają szkole, a także licznie zgromadzeni rodzice.

Na salę wprowadzono poczty sztandarowe z zaprzyjaźnionych szkół: Gimnazjum Publicznego Nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Grodkowie, Publicznej Szkoły Podstawowej im. Józefa Lompy w Grodkowie, Publicznej Szkoły Podstawowej im. Gustawa Morcinka w Grodkowie, Publicznej Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kolnicy i Publicznej Szkoły Podstawowej im. Zygmunta Berlinga w Lipowej.

Po odśpiewaniu hymnu państwowego głos zabrała dyrektor gimnazjum Janina Podgórna. Przywitała przybyłych gości i w krótkim przemówieniu uzasadniła wybór Józefa Elsnera na patrona naszej szkoły.

Z kolei głosu udzielono przewodniczącemu RM w Grodkowie Karolowi Grzybowskiemu, który odczytał uchwałę Rady Miejskej w sprawie nadania imienia Józefa Elsnera Gimnazjum Publicznemu Nr 2 i przekazał pani dyrektor akt nadania. Dziękując Radzie Miejskiej za akceptację uchwał organów szkoły i pozytywne rozpatrzenie wniosku, pani dyrektor w kilku zdaniach powiedziała o ceremoniale szkolnym. Wymieniła fundatorów nowego sztandaru: Rady Rodziców Gimnazjum Publicznego Nr 2 i Publicznej Szkoły Podstawowej Nr 2 w Grodkowie. Wspomniała także o tym, ze na nowy sztandar przeniesiono niektóre elementy z poprzedniego, należącego do PSP Nr 2, gdyż taka była wola nauczycieli, uczniów i rodziców.

Przedstawiciele rodziców obu szkół wnieśli nowy sztandar i przekazali go dyrektorowi gimnazjum. Następnie sztandar przekazano pocztowi sztandarowemu. Prowadzący ceremonię poprosili księdza proboszcza Zdzisława Górę o jego poświecenie. Po tym akcie przez krótką chwilę prezentowano sztandar wszystkim zebranym, a potem odbyła się uroczystość ślubowania na sztandar. Decyzją Rady Pedagogicznej tego zaszczytu dostąpili najlepsi uczniowie naszej szkoły: Monika Pezdek, Michalina Winiarska, Tomasz Chawawko, Elwira Juzwenko, Grażyna Konarska, Malwina Walczak, Dorota Kurasiewicz, Piotr Sikorski, Elżbieta Wojdyła, Justyna Krupa, Jakub Proszkowiec i Krzysztof Najda.

Po ślubowaniu głos zabrali goście. Panowie A. Pęzioł, J. Roszkowiak, K. Bączek, Z. Bil, J. Kośla, K. Grzybowski i pani L. Eliasz w swoich wystąpieniach mówili o zasługach Józefa Elsnera w rozwój szkolnictwa muzycznego w Polsce, o roli jaką odegrał w historii naszego miasta podkreślali fakt, iż " jego jest dziełem, że Polacy mogą chlubić się Chopinem przed Europą", gratulowali trafnego wyboru najsławniejszego grodkowianina na patrona szkoły. W imieniu rodziców wystąpiła przewodnicząca Rady Rodziców GP Nr 2 Renata Wojdyła. Samorząd uczniowski reprezentowała Diana Aidamenbor; jako przedstawicielka uczniów zapewniła zebranych, że młodzież godnie i z honorem dbać będzie o dobre imię szkoły.

Tradycją uroczystości nadania szkole imienia i wręczenia sztandaru jest wbijanie przez gości pamiątkowych gwoździ do drzewca i wpisywanie się do Złotej Księgi, która na zawsze pozostaje w szkole jako cenna pamiątka tego święta. Oficjalną część uroczystości zakończyła pierwsza prezentacja hymnu szkolnego. Wykonał ją chór przygotowany przez panią Elżbietę Węgrzyn-Moroń.

Na zakończenie prowadzący ceremonię, wyrażając opinię pozostałych uczniów obu szkół: GP Nr 2 i PSP Nr 2, podziękowali dyrekcji szkół, Radom Rodziców, a także zaproszonym gościom za to, ż mogli brać udział w tak podniosłej uroczystości i być świadkami najważniejszego w historii każdej szkoły wydarzenia. Wszyscy zebrani obejrzeli także program artystyczny przygotowany przez młodzież naszego gimnazjum pod kierunkiem pani Stefanii Maćkowiak-Koniecznej.

Imprezę zakończono przejściem ulicami miasta pod pomnik Józefa Elsnera i złożeniem kwiatów. Przewodniczący Rady Miejskiej Karol Grzybowski dokonał symbolicznego odsłonięcia Kącika Patrona w szkole. Przed uroczystym obiadem i spotkaniu przy kawie zaproszeni goście obejrzeli wystawy szkolne towarzyszące całej uroczystości.

Fotorelacja z uroczystości nadania imienia.

Gimnazjum Publiczne Nr 2

im. Józefa Elsnera w Grodkowie

49-200 Grodków, ul. Mickiewicza 10

tel. (77) 415-54-34

  • Data aktualizacji: 2017-06-30 13:39:48
  • Licznik odwiedzin: 533742